Gå til sidens hovedinnhold

Torbjørg (88) og Jon Olav (87) la vekk førarkorta for godt for to veker sidan

Artikkelen er over 1 år gammel

Både Torbjørg og Jon Olav Sigmundstad har førarkort som gjeld til dei er 90, men valde likevel heilt frivillig å seia stopp for meir bilkøyring. – Det er ei tøff avgjerd å ta, men likevel den beste måten å slutta av som bilførar på, meiner lensmann Arild Kleven.

(Strandbuen)

Torbjørg og Jon Olav Sigmundstad har hatt førarkorta sine sidan dei var tidleg i 30 åra, og kunne hatt dei i to-tre år til.

Dei siste åra har dei brukt bilen mindre, og for vel to veker sidan blei førarkorta lagde vekk. For alltid.

Det er ingen stygge nestenulykker eller andre dramatiske hendingar som fekk dei til å parkera bilen for godt. Dei har heller ikkje opplevd at dei har blitt pressa til det.

– Ungane våre har bedt oss om å tenkja gjennom kor lenge me vil køyra, og lova at dei kan hjelpa til med skyss om me gir oss som sjåførar, men aldri bedt oss om å parkera bilen. Det valde me sjølv. Så dette er vel noko me byrja å tenkja på før jul, og som me har snakka om sidan då, fortel Torbjørg og Jon Olav Sigmundstad frå Fister.

Bil er ingen menneskerett

Avgjerda var eigentleg enklare enn dei hadde trudd.

– Me opplever det ikkje som noko nederlag. Bilen er slett ikkje det viktigaste i livet, og det er ingen menneskerett å køyra bil, understrekar Torbjørg og Jon Olav.

– Me har halde saman i 65 år, me har blitt gamle og me har barn og svigerbarn buande rundt oss. Det betyr veldig mykje meir, slår dei fast.

Dei siste åra har Torbjørg Sigmundstad køyrd stadig mindre. Det er stort sett Jon Olav som har sete bak rattet når dei skal ut på noko, men dei har ofte snakka ope om dette med alder og bilkøyring når dei har vore ute på vegen.

– Eg merkar jo at ting går seinare i dag enn dei gjorde før, og eg har også lese litt om korleis reaksjonstida og slikt blir dårlegare med åra. Det får deg til å tenkja. Når eg er ute og køyrer bil, tenkjer eg til dømes «hadde eg klart å stoppa om ei mor med små barn kom gåande i den svingen?», seier Jon Olav Sigmundstad.

– Og ofte veit eg ikkje om eg hadde greidd å stoppa. Konsekvensane av noko slikt vil eg ikkje ha på meg, slår han fast.

Les også

Politiet tok lappen fra sjåfør som vinglet i kjørebanen

Framleis 30 i hovudet

Sjølv om Torbjørg ikkje har vore like mykje bak rattet dei siste åra, legg heller ikkje ho skjul på at det kjendest som ei stor avgjerd då førarkortet blei stua vekk.

– Same kor gamle me blir, kjenner me oss jo aldri eldre enn 30 i hovudet, smiler ho.

Lensmannen i Søre Ryfylke, Arild Kleven, er glad for at det er ein del bilførarar som erkjenner at «nå er det slutt» på eige initiativ, eller etter litt mildt press frå sine næraste.

– Det er ein del som vel denne måten å gjera det på, og det er jo det beste. Det er godt å gjera valet sjølv, og sleppa at legar eller politi må gjera det for deg, seier han.

Politiet blir involverte når dei får bekymringsmeldingar om eldre bilførarar.

– Det er ofte barna eller andre i familien som melder frå, men det kan også vera andre trafikantar som har vore vitne til vinglete køyring eller utrygg framferd. Det er ikkje ofte politiet tek lappen frå bilføraren, men me kan fatta vedtak om at føraren må avlegga ny praktisk førarprøve. Då levererer dei fleste heller inn førarkortet, opplyser Kleven.

Trafikale evner blir svekka

Det er også mange som må levera inn førarkortet etter at dei ikkje passerer den årlege legesjekken.

– Men all ære til dei som vel det sjølv. Det er ei tøff avgjerd å ta for folk som har køyrd meir eller mindre skadefritt i 60 år, og som føler at helsa er god. Men dei trafikale evnene blir dessverre svekka uansett kor god helsa er, understrekar lensmannen.

I garasjen til Torbjørg og Jon Olav Sigmundstad er det ingen bil lenger. Den er på utlån til barna.

– Me bestemte oss for to ting då me la vekk førarkorta. Me skulle ha bilen ståande i garasjen den første veka, berre for å bevisa for oss sjølv at han fekk stå i fred. Nå har den veka gått, så nå er bilen lånt vekk. Samtidig bestemte me oss for at me aldri skal seia «å, nå skulle me hatt bilen, me skal jo berre...» til kvarandre, seier Jon Olav.

– Og det har me ikkje sagt, men me har nok tenkt det, legg Torbjørg til med eit lurt smil.

Krev meir planlegging

Det å ha bilen tilgjengeleg kvar gong dei skal ein plass, er ein fridom folk gjerne tar for gitt.

Kjem de ikkje til å sakna den fridomen?

– Nei, men det betyr at livet blir endra. Det første me har merka, er at me har blitt flinkare til å gå. Tidlegare tok me bilen sjølv til korte turar i nabolaget. Det andre er at me har blitt flinkare til å planlegga innkjøp av matvarer, fortel dei.

Så det blir ikkje masing om skyss til butikken fleire gonger i veka?

– Nei, me handlar færre gonger i veka enn før, men ungane våre ringer gjerne når dei er på butikken og spør om dei skal ta med noko til oss òg. Det fungerer godt, så lenge me huskar på å skriva ting på handlelappen på kjøleskapet og kan fortelja kva me treng, smiler Torbjørg og Jon Olav.

Paret frå Fister er også ute på ein del kulturarrangement og slike ting. Dei har ordna seg med skyss til dei arrangementa som er faste kvar veke. Dei er litt spente på korleis det vil fungera med skyss til andre arrangement.

– Men me veit vel eigentleg at det kjem til å gå heilt fint. Me levde i meir enn 30 år før me byrja å køyra bil, og greidde oss godt. Så me skal nok klara dei siste åra me har att òg, seier dei.

Kommentarer til denne saken